Markanızı, logonuzu veya kurumsal kimliğinizi taklit eden sahte ("phishing" / dolandırıcılık) siteler; hem müşterilerinizi hem de marka itibarınızı hedef alır. Bu yazıda bu tür siteleri kapatmaya yönelik hukuki yollar nötr biçimde ele alınmaktadır.
Sahte ve taklit siteler ne tür zarar verir?
Bu siteler; kullanıcıların kimlik ve ödeme bilgilerini ele geçirmek (phishing), sahte ürün/hizmet satmak, markanın itibarını zedelemek veya kişisel veri toplamak için kurulur. Zarar hem marka sahibini hem tüketiciyi kapsadığından, hukuki ve idari birden çok yol aynı anda işletilebilir.
İlk adım: delil tespiti
Site kısa sürede kaldırılabileceğinden, işleme başlamadan önce delillerin sabitlenmesi önemlidir: ekran görüntüleri, sitenin adresi ve tarih/saat, WHOIS/barındırma bilgisi. Delil, noter tespiti veya elektronik tespit (e-tespit) yoluyla güçlendirilebilir.
Hızlı yol: 5651 sayılı Kanun ile erişimin engellenmesi
5651 sayılı Kanun, hukuka aykırı içerik bakımından içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi imkânı sağlar. Kişilik hakları veya somut suç isnadı söz konusu olduğunda sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; ayrıca ilgili kurumlar ve USOM (Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi) nezdinde bildirim yapılabilir. Bu yol, sitenin erişime kapatılması bakımından genellikle en hızlı sonucu verir.
Marka ve haksız rekabet yolu
Taklit site markanızı kullanıyorsa, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka hakkına tecavüz ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında haksız rekabet hükümleri devreye girer. Mahkemeden ihtiyati tedbir, tecavüzün men'i ve tazminat talep edilebilir.
Ceza boyutu
Somut olaya göre; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen dolandırıcılık (m. 157-158, bilişim yoluyla işlenmesi ağırlaştırıcıdır) ve bilişim sistemine hukuka aykırı erişim (m. 243 vd.) suçları gündeme gelebilir. Bu durumda Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yapılır; ayrıca barındırıcı ve alan adı sağlayıcısının kötüye kullanım (abuse) kanallarına bildirim yapılabilir.
Site yurt dışı sunucuda ise ne olur?
Sunucunun yurt dışında olması, 5651 kapsamındaki erişim engelleme kararlarının Türkiye'den erişime uygulanmasını engellemez. Ayrıca uluslararası barındırma ve alan adı sağlayıcılarının kötüye kullanım prosedürleri ile alan adı uzantısına özgü uyuşmazlık mekanizmaları da işletilebilir. İlgili bir konu için alan adı gaspı yazımıza bakılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sahte siteyi en hızlı hangi yolla kapatabilirim?
Uygulamada en hızlı sonuç genellikle 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi ve USOM/ilgili kurum bildirimleriyle alınır; paralel olarak marka ve ceza yolları da işletilebilir.
Site yurt dışındaysa engelleme işe yarar mı?
Evet. Sunucu yurt dışında olsa da Türkiye'den erişimin engellenmesi kararı uygulanabilir; ayrıca barındırıcı ve registrar'ın abuse kanalları ile alan adı uyuşmazlık mekanizmaları kullanılabilir.
Kişisel/müşteri verisi toplayan phishing sitede ek olarak ne yapılabilir?
Kişisel veri işleniyorsa veri koruma mevzuatı bakımından da başvuru yolları gündeme gelebilir; ceza boyutunda dolandırıcılık ve bilişim suçları için suç duyurusu değerlendirilir.
Bu konuda hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Durumunuza özel danışmanlık için iletişime geçin.
Görüşme Planla